آتش به اختیار در عرصه فرهنگی

مهدی سعیدی، دکتر حبیب زمانی محجوب، سیامک باقری چوکامی، مهدی موذنی، مهدی جلال وند، علی محمدی ضیاء

ناشر : زمزم هدایت

قیمت : ۴۰,۰۰۰ ریال  

افزودن به سبد خرید

اضافه به علاقه مندی ها
  • درباره کتاب
  • درباره نویسنده
  • درباره ناشر
  • نظرات
فرهنگ، موضوعی زیر بنایی و راهبردی در تمام جوامع و عصرها به شمار می رود. فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می دهد. به فرموده رهبر معظم انقلاب: «فرهنگ ستون فقرات حیات یک ملت و هویت یک ملت است»
ازاین رو، در قرن بیست و یکم شاهد اولویت یافتن نفوذ، تضعیف، تخریب و تسخیر فرهنگی ملت ها از سوی این قدرت ها برای تسهیل و تداوم روند سیطره سیاسی و اقتصادی و امنیتی خود، به عنوان راهبردی کلان، هستیم.
دولت های غربی برای مقابله با انقلاب اسلامی نیز اگر چه در ابتدا به ابزار فرهنگی کمتر توجه داشته اند، ولی پس از جنگ تحمیلی هجمه های فرهنگی را بر مبنای برنامه ای جامع و هدفمند طراحی کردند و به تدریج شکل پیچیده تر، گسترده تر و همه جانبه ای به آن دادند که رهبر معظم انقلاب از آن با نام «جنگ نرم» یاد کردند. از همان آغاز رهبر معظم انقلاب نسبت به این تهاجم نرم به مسئولان سیاسی و فرهنگی هشدارهای مکرر، بجا و به موقعی دادند و مبارزه فرهنگی را مبارزه ای واجب تر از واجب تلقی کردند.
اما در عمل اتفاق رضایت بخشی از سوی نهادهای فرهنگی و مدیران کلان و میانه نظام برای مقابله جدی رخ نداد. از این رو رهبر معظم انقلاب فرمودند: «دستگاه های مسئول و همه ما دچار کم کاری هستیم و به نظر می رسد که این کار را هم بایستی سپرد به جناح فرهنگی مومن انقلابی مردمی خودجوش؛ این جوان هایی که می بینید در اطراف کشور، به طور خود جوش، کارهایی انجام می دهند- کارهای فرهنگی انجام می دهند، کارهای هنری انجام می دهند، حقایقی را احیا می کنند، استعدادهایی را بروز می دهند، از استعدادهای بالفعلی استفاده می کنند- این کار را هم آن ها باید بکنند»
در مسیر این رویکرد معظم له ضمن اینکه از دستگاه های دولتی خواست تا به این حرکت خودجوش جوانان انقلابی کمک کنند، از جوانان مومن انقلابی نیز انتظار تلاش همه جانبه و کار بیشتر و توسعه دادن اقدام هایشان را داشت. ایشان در سال ۱۳۹۶ فرمودند: «من به همه آن هسته های فکری و عملی جهادی، فکری، فرهنگی در سرتاسر کشور مرتبا می گویم: آنجایی که احساس می کنید دستگاه مرکزی اختلالی دارد و نمی تواند درست مدیریت کند، آنجا آتش به اختیارید؛ یعنی باید خودتان تصمیم بگیرید، فکر کنید، پیدا کنید، حرکت کنید، اقدام کنید.»
این فرمان که برخاسته از مبانی دینی و آموزه های اسلامی، تحلیل عمیق روند وضعیت فرهنگی کشور و تهاجم همه جانبه دشمن و کم کاری و اختلال دستگاه های دولتی در عرصه فرهنگ است با تفسیرها و واکنش های گوناگونی رو به رو شده است که دست کم از دو جهت دغدغه هایی را در خصوص این موضوع برانگیخته است:
۱/ برداشت های منفی و تبلیغات و عملیات روانی گسترده از سوی معاندان و مخالفان دکترین آتش به اختیار و اقدام هایی که به دنبال عقیم سازی دکترین موصوف است.
۲/ برداشت های ناصواب، ناقص و سطحی از دکترین آتش به اختیار و در دستور کار قرار گرفتن اقدام هایی که پیامدهای آن می تواند نقض غرض هدف های متعالی تدابیر رهبر معظم انقلاب باشد.
با توجه به این نکات، انگیزه هایی که باعث ضرورت بخشی پرداختن به این موضوع شده است، عبارت اند از:
۱/ روشنگری و معرفت افزایی نسبت به فرمان آتش به اختیار
۲/ پیگیری و تحقق دقیق و درست رهنمودهای و تدابیر رهبر معظم انقلاب در زمینه ی آتش به اختیار
۳/ ایجاد انگیزه و برانگیختگی جامعه مخاطبان به حرکت های خودجوش در حوزه های گوناگون فرهنگی
۴/ نهادینه سازی فرهنگ فعالیت های داوطلبانه مستقل و خودجوش در حوزه های مختلف فرهنگی
۵/ شناسایی خلاها و اولویت های کار و تلاش فرهنگی خودجوش و مستقل
۶/ کمک به تصمیم گیری و تصمیم سازی مسئولان و متولیان فرهنگی
چگونگی تحقق، توسعه و عمق بخشی فعالیت های آتش به اختیار مسئله اساسی این پژوهش را تشکیل می دهد. لازمه این مسئله نیز درک درست از چیستی، چرایی و چگونگی آتش به اختیار است؛ بنابراین، هدف هایی که در این پژوهش بررسی می شود عبارت اند از:
۱/ تبیین موضوع و ماهیت آتش به اختیار
۲/ تبیین ضرورت آتش به اختیار
۳/ تبیین مبانی آتش به اختیار
۴/ تبیین قلمرو آتش به اختیار
۵/ تبیین الزامات آتش به اختیار
انتشارات زمزم هدایت وابسته به پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام، ارائه کننده طرح های بنیادی، توسعه ای و کاربردی در حوزه ی علوم اسلامی و انسانی.
پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق در سال ۱۳۵۹ با فرمان معمار کبیر انقلاب، امام خمینی(ره) ، با هدف تهیه متون عقیدتی و سیاسی مورد نیاز رزمندگان اسلام با عنوان «مرکز بررسی ها» زیر نظر شهید بزرگوار محلاتی، نماینده وقت امام در سپاه پاسداران، در قم تاسیس شد. سپس، مسئولیت تدوین متون آموزشی عقیدتی_سیاسی و پژوهش های مورد نیاز سپاه و بسیج به این نهاد مقدس واگذار و نام آن «مرکز تحقیقات اسلامی» نهاده شد. در سال ۱۳۷۳ به صورت اصولی تبدیل آن به پژوهشکده از سوی وزارت علوم تصویب شد و در سال ۱۳۷۶ با عنوان «پژوهشکدۀ تحقیقات اسلامی» با سه گروه سیاسی، اجتماعی و الهیات موافقت وزرات علوم تحقیقات و فناوری را به طور قطعی کسب کرد.
گسترش فعالیت های پژوهشی این پژوهشکده و استقبال مراکز نظامی و انتظامی از آثار باکیفیت آن باعث شد در سال ۱۳۹۲ موافقت اصولی ارتقای پژوهشکده به پژوهشگاه اخذ شود. سپس، بنا به درخواست ستاد فرماندهی کل قوا و با ابلاغ امام خامنه ایمدظله العالی در سال ۱۳۹۳ به پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق† ارتقا یافت. و پژوهش های اسلامی و انسانی و تهیۀ متون آموزشی مورد نیاز سازمان های عقیدتی_سیاسی نیروهای مسلح (نیروی انتظامی، ارتش، وزارت دفاع) و نمایندگی ولی فقیه در سپاه به آن واگذار شد و اساسنامۀ آن نیز پس از تصویب معظم له ابلاغ گردید.
ساختار:
پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق† سه پژوهشکده، یک اندیشکده، مرکز تدوین متون آموزشی، مرکز ترجمه و نشر آثار مرکز آموزش و تحصیلات تکمیلی پژوهشگری و دفتر فصلنامه ها، فصلنامۀ علمی_پژوهشی و سه فصلنامۀ علمی تخصصی و دو نشریۀ تبلیغی می باشد.
پژوهشکده ها:
الف) پژوهشکدۀ الهیات و معارف اسلامی با شش گروه مصوب با نام ۱٫گروه فقه و حقوق ۲٫فلسفه و کلام ۳٫علوم قرآن و حدیث ۴٫تاریخ اسلام ۵٫اخلاق و تربیت اسلامی ۶٫دفاعی امنیتی
“انسان مطلوب”، “پاسدار مطلوب”، “من المدینه الی المدینه”، “مقررات جنگ و صلح در اسلام”، “جهاد در آیینه قرآن و روایات”، “آسیب شناسی فقهی بانکداری اسلامی” بخش کوچکی از آثار تولیدی این پژوهشکده می باشد. اکنون نیز چندین طرح پژوهشی بزرگ مانند، “مکتب دفاعی اسلام”، چندین طرح پژوهشی در موضوع امربه معروف و نهی ازمنکر و پروژۀ کلان “غدیر” با حدود هشتاد کتاب را در دست اجرا دارد.
ب) پژوهشکدۀ سیاسی: دارای سه گروه سیاسی، روابط بین الملل، حقوق، مطالعات انقلاب اسلامی است.
طرح های کلانی مانند “جریان شناسی سیاسی گروه ها و احزاب سیاسی فعال” در دوازده جلد و”جریان شناسی فکری_فرهنگی” در پنج جلد، “دولت در عصر غیبت” از جمله آثار این پژوهشکده است و پروژه های بزرگی “مانند ماهیت انقلاب اسلامی”، منظومۀ فکری مقام معظم رهبری(مدظله) را نیز در دست اجرا دارد.
ج) پژوهشکدۀ فرهنگی_اجتماعی: متشکل از گروه های مدیریت اسلامی و فرهنگ سازمانی، جامعه شناسی و علوم اجتماعی و علوم تربیتی و روان شناسی و ادبیات و هنر اسلامی و مقاومت است. انجام دادن تمام مطالعات میدانی و جامعه شناختی مورد نیاز نیروهای مسلح در این پژوهشکده صورت می گیرد و برخی از پروژه های بنیادین مانند “سازمان مطلوب” را در دست اجرا دارد.
د) اندیشکده راهبردی و آیند پژوهی: این اندیشکده که به تازگی در پژوهشگاه فعال شده با هدف رصد روندها و فرایندهای داخلی، منطقه ای و بین المللی و کاربردی سازی نتایج پژوهش های صورت گرفته در پژوهشگاه و همچنین، کمک به تصمیم سازی و ارائۀ راهبرد تشکیل شده است که به تناسب نیاز هیئت های گوناگون اندیشه ورزی مانند امربه معروف ونهی ازمنکر ، خانواده و آتش به اختیار را با استفاده از متخصصان و نظریه پردازان برگزار می کند. هم اکنون نیز دو پروژۀ بزرگ و بنیادین “اصول حاکم بر ساخت و ساز در اسلام” و “اصول حاکم بر بهداشت و درمان در اسلام” را در دست اجرا دارد.
ه) واحد ترجمه: باتوجه به استقبال مراکز پژوهشی جهان اسلام از آثار پژوهشگاه این واحد با هدف ترجمۀ کتاب های پژوهشگاه به زبان های خارجی، به ویژه عربی، و همچنین، ترجمۀ کتاب های مفید و با ارزش از دیگر زبان ها به فارسی تاسیس شد. ازجمله آثار این واحد، ترجمۀ کتاب آثار “الحرب فی الفقه الاسلامی” از عربی به فارسی و “معنویت اسلامی” و “اصول اخلاق اسلامی” به انگلیسی، “سیرۀ اخلاقی معصومین‰” و “تدبیر معیشت از ذیدگاه آیات و روایات” و “عوامل پیشرفت و انحطاط مسلمانان” و “جهاد و دفاع در اسلام” به عربی ترجمه شده اند. همچنین، ترجمه کتاب های “جنگ و صلح در اسلام” و “دولت در عصر غیبت” را برای ترجمه به زبان انگلیسی و ترجمه و تحقیق کتاب «حقوق مخاصمات مسلحانه بین المللی» را از زبان انگلیسی به فارسی در دست اقدام دارد.
و) فصل نامه ها و نشریات
– فصلنامۀ علمی_پژوهشی پژوهش های سیاست اسلامی
– فصلنامۀ علمی_تخصصی پژوهش های دفاعی_امنیتی اسلام
– فصلنامۀ علمی_تخصصی پژوهش های تمدن اسلامی
– فصلنامۀ علمی_تخصصی پژوهش های کلام اسلامی
– ماه نامۀ تبلیغی پیام ویژه روحانیون
-نشریۀ نور اندیشه
به طور میانگین این پژوهشگاه سالانه حدود چهل طرح پژوهشی و یکصد متن آموزشی و ده ها شماره نشریات و فصلنامه های گوناگون و گزارش های اندیشه ای را تولید و منتشر می کند که در نوع خود کم نظیر است.