سینما : کنش اجتماعی

علی سیاح، گریم ترنر

ناشر : دنیای اقتصاد

قیمت : ۶۰,۰۰۰ ریال  

افزودن به سبد خرید

اضافه به علاقه مندی ها
  • درباره کتاب
  • درباره نویسنده
  • درباره ناشر
  • نظرات
معرفی کوتاه:
تاریخ سینما و مطالعات سینمایی را تاکنون از منظر های متفاوت کاویده اند: روایتی از فیلم‌ها، ستاره‌ها و کارگردانان بزرگ؛ داستان دانشی فنی در مسیر پیشرفت مداوم و تصوراتی هرچه واقعی ‌تر؛ تاریخ صنعت هالیوود و شرکت ‌های چند ملیتی تابعه؛ تاریخ فرهنگی تحولات فرهنگ عامه در قرن بیستم که سینما شاخص و بازتاب‌ دهنده آنهاست. اما، در نهایت، این تحلیل زیباشناختی بود که مطالعات سینمایی را تحت سیطره خود گرفت. در این رویکرد، توانایی فیلم برای تبدیل شدن به هنر از خلال بازتولید و سامان‌ دهی صدا و تصویر موضوع توجه قرار می‌ گیرد. کتاب سینما: کنش اجتماعی از این سنت خارج می‌شود تا سینما را به ‌منزله سرگرمی، روایت و رخدادی فرهنگی در مطالعه آورد. هدف گریم ترنر در این کتاب آن است که سینما را همچون عملی اجتماعی به دانشجویان معرفی کند؛ عملی که تولید و مصرف آن و لذت ‌ها و معناهای آن منحصر به مطالعه کرد و کار فرهنگ است.
توضیحات کتاب:
گریم ترنر در این کتاب به سینما تنها به مثابه یک هنر نمی‌نگرد. فیلم‌ها حیاتی ورای نمایش سینمایی یا تلوزیونی‌شان دارند. ستاره‌های ژانرها و فیلم‌های بزرگ بخشی از فرهنگ و هویت ما شده‌اند.
حتی لذتی هم سینما که به ما می‌دهد با لذت ادبیات و نقاشی و هنرهای دیگر متفاوت است. سینما یک کنش اجتماعی برای سازندگان و مخاطبانش است و در روایت‌ها و معنای فیم‌ها می‌توان شیوه‌ای را دریافت که فرهنگ ما از آن طریق به خود معنا می‌بخشد.
نگاه این کتاب به سینما این گونه است.
در بخشی از مقدمه می‌خوانید:
امروزه حوزه دانشگاهی مطالعات سینمایی در مدارس عالی، آموزشگاه‌ها و دانشگاه‌های سراسر جهان نهادینه شده است. گرایش نظری و دانشگاهی به سینما همواره وجود داشته اما در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ این گرایش، به‌ویژه در ایالات متحده که دپارتمان‌های سینمایی به‌سرعت رشد کردند، به‌طور چشمگیری گسترش یافت. موفقیت این دپارتمان‌ها را می‌توان نتیجه آن دانست که سینما در دروس هنری یا علوم انسانی جایگاهی را پیدا کرد که زمانی به ادبیات تعلق داشت. دقیقا همان‌گونه که [امروزه] سرفصل‌های دروس هنری تحت سیطره علوم ارتباطات، مطالعات رسانه یا سرفصل‌های مطالعات فرهنگی شاخه‌های مختلف قرار دارند.
معرفی کتاب:
کتاب سینما: کنش اجتماعی نوشته‌ی گریم ترنر، سینما را همچون عملی اجتماعی به دانشجویان معرفی می‌کند. از آنجا که این کتاب به نظریه فیلم از منظر مطالعات فرهنگی می‌نگرد، شیوه بررسی آن بسیار متفاوت از اکثر کتاب‌هایی است که به این موضوع می‌پردازند.
ویراست سوم کتاب سینما: کنش اجتماعی (Film As Social Practice)، پاسخی به تغییر معنادار نقش صنعت فیلمسازی، درون بازار رسانه‌ و پیشرفت محسوس نظریه فیلم و فرهنگ از زمان چاپ دوم کتاب است. یکی از اهداف چاپ نخست معرفی نظریه‌ای درباره سینما بود که فیلم را یکی از اشکال بازنمایی و فعالیت‌های اجتماعی فرهنگ عامه به حساب می‌آورد.
گریم ترنر (Graeme Turner) در این کتاب، سینما را به‌ منزله سرگرمی، روایت و رخدادی فرهنگی در مطالعه آورده است. هدف این کتاب آن است که سینما را همچون عملی اجتماعی توصیف کند که تولید، مصرف، لذت‌ها و معناهای آن منحصر به رویکرد مطالعه‌ی فرهنگی است.
لذتی که سینما پدید می‌آورد در واقع ممکن است با لذت برآمده از ادبیات یا هنرهای زیبا کاملا فرق داشته باشد. با این حال، این لذت نیز از قوه‌ی فهم ما ناشی می‌شود. سینما عملی اجتماعی برای سازندگان و مخطبانش است. در روایت‌ها و معناهای فیلم می‌توان شیوه‌هایی را دریافت که فرهنگ ما از آن طریق به خود معنا می‌بخشد. نگاه به سینما در سرتاسر صفحات این کتاب این گونه است.
در بخشی از کتاب سینما: کنش اجتماعی می‌خوانیم:
نظریه فیلم به روانکاوی توجهی ویژه نشان داده است. البته رویا شدیدا مورد توجه روانکاوی بوده و قیاس فیلم با رویا، بررسی عملکرد ناخودآگاه را برای محققان اجتناب‌ ناپذیر کرده است. طبیعت خصلت جادویی فیلم - فروریختن مرزهای واقعیت - محرک دیگری برای روانکاوی بوده است. اگر فروید باور دارد که شکاف میان واقعیت و خیال (چیزی که می‌بینیم و چیزی که برای خودمان تصور می‌کنیم)، محل میل است، پس فیلم بر فراز این شکاف ایستاده است. اکثر پاسخ‌ها به این مسائل باعث شده تا مجموعه نظریاتی درباره فرایندهای هم‌ذات‌ پنداری مخاطب با چیزی که بر پرده می‌بیند، پدید بیاید. این فرایندها را با شیوه‌های هویت‌یابی تک‌تک مخاطبان در جامعه مقایسه کرده‌اند.
نظریه روان‌شناختی بر اهمیت «نگاه» خیره‌ مخاطب تاکید می‌کند. اینکه این نظریه مخاطب را «تماشاگر» قلمداد می‌کند، بازتابی از این امر است. قدرت نگاه مخاطب در نظریه‌ فرویدی و پسافرویدی از آن حیث اهمیت دارد که بخشی از هویت فردی و ارتباط انسان با محیط پیرامون اوست. بنابراین مخاطبان هم «نگاه» می‌کنند و هم «تماشا» می‌کنند. مخاطبان از فیلم «جدا» هستند زیرا فیلم بازنمایی اعمالی است که در خدمت مخاطبان است اما به گونه‌ای که انگار مخاطبان آنجا حضور ندارند. به هر حال، مخاطبان در مقام عامل درک فیلم و در مقام مشاهده‌گرانی که می‌بینند ولی دیده نمی‌شوند، در موضعی هستند که از قدرت چشمگیری برخوردار است. نظریه فروید این موقعیت را موقعیت تماشاگر جنسی توصیف می‌کند. تماشاگر جنسی از کسانی که نادانسته در قدرت نگاه خیرۀ او گرفتار آمده‌اند، «ابژه می‌سازد». نگاه نظربازانه یکی از لذت‌هایی است که مخاطبان در سینما می‌یابند.
۱- انتشارات دنیای‌اقتصاد، پاره‌ای از مجموعه مطبوعاتی-انتشاراتی شرکت دنیای‌اقتصاد تابان است و طبعا قرار است در قالب این مجموعه فعالیت کند. بنای کار روزنامه دنیای‌اقتصاد به عنوان پاره اصلی مجموعه شرکت دنیای‌اقتصاد تابان این بوده و هست که با تولید، گزینش و بازپروری خبرها و ارائه تحلیل‌ها، فعالان بازار را به دانش تحلیلی درباره کارکردهای بازار و چشم‌اندازها مسلح کند. مقدمه این کار، دسته‌بندی مخاطبان به سه گروه «فعالان اقتصادی، صاحب‌نظران اقتصادی و سیاست‌گذاران» و تعریف نسبت هریک از اجزای این مثلث با دو ضلع دیگر و ایضا نسبت این منظومه سه‌وجهی با جامعه بود. از درون همین مفهوم‌سازی‌ها و دسته‌بندی‌ها بود که واقعیتی مهم رخ نمایاند: در باره مفاهیم اقتصادی درک مشترک وجود ندارد و بسیاری از مناقشه‌ها میان سیاست‌گذاران و فعالان بازار به‌خاطر تعاریف متفاوت از مضامین مشترک است. روزنامه دنیای‌اقتصاد با توجه به همین موضوع کوشید به کمک صاحب‌نظران خود و استادان اقتصاد، بین سیاست‌گذاران و فعالان بازار پلی برقرار کند که این دو ضلع اصلی اقتصاد کشور، در زمینه مفاهیم بنیادی مانند منافع ملی، نظریه و عمل اقتصادی، مزایا و معایب انتخاب روش‌های متفاوت اقتصادی، نیروهای معطوف به رونق و رکود در اقتصاد و در نهایت روش‌های منطقی سیاست‌گذاری و بنگاهداری اقتصادی به زبانی کم‌وبیش مشترک دست یابند. آنچه در انتشارات دنیای‌اقتصاد انجام می‌شود بخش تکمیلی همین دسته‌بندی و مفهوم‌سازی است.
۲- کارویژه کتاب در میان انواع اقلام فرهنگی، طرح ایده‌های نو یا بازخوانی بدیع از ایده‌های موجود است. این نوآوری‌ها و بازخوانی‌ها از سطوح تخصصی آغاز می‌شود و اندک اندک به لایه‌های اجتماعی راه می‌یابد. مطابق این نظر، انتشارات دنیای‌اقتصاد برای این تاسیس شده که پاره‌ای مفاهیم اقتصادی موجود را که به صورت ناقص یا احیانا تحریف شده در ایران شیوع یافته‌اند، بازخوانی کند و مفاهیمی را که اساسا مطرح نشده‌اند وارد ادبیات اقتصادی کند. بنای کار انتشارات، خوانش اقتصاد و رشته‌های مرتبط با آن، در چارچوب اندیشه آزادی است؛ اما تاکید بر این خوانش مانع پرداختن به نحله‌های فکری دیگر نیست. در این میان، بازخوانی چپگرایی و نهادگرایی اقتصادی مورد اهتمام انتشارات دنیای اقتصاد است. چرا که فرض بر این است که جهان پس از قرن ۱۹ میلادی را با نادیده گرفتن جریان‌های سوسیالیستی و به‌ویژه مارکسیستی به درستی نمی‌توان فهمید و اگر امروزه به اندیشه‌های بزرگان این مکاتب، خاصه کارل مارکس و پیروانش توجه نشود، تبیین اقتصاد از منظر آزادیخواهی و بازار، از نقد محروم می‌شود و اندیشه‌ای که نقد نشود امکان شکوفایی نخواهد یافت.
به همین علت، پاره‌ای از آثاری که انتشارات دنیای‌اقتصاد منتشر کرده یا در دست انتشار دارد به لحاظ فکری با هم معارضه دارند؛ اما این معارضه مانع نشر آنها نشده است. زیرا فرض بنیادی در انتشارات این است که دانش، اساسا محصول طرح پرسش و نقادی پیوسته است و پرسش‌ها اگر آبشخورهای متفاوت و ترجیحا معارض داشته باشند، قدرت آنها برای واداشتن انسان به اندیشیدن، بیشتر خواهد بود. همچنین شماری کتاب در حوزه مدیریت در انتشارات دنیای اقتصاد چاپ شده که محور آنها آموزش اسلوب‌های مذاکره و ایجاد انگیزش در کارکنان و تقویت روحیه تفویض اختیار و نظایر اینهاست.
افزون بر این مباحث، سیاست و جامعه، ادبیات و هنر، فلسفه و دین، اسطوره و تاریخ، و ادبیات کودکان از جمله موضوعاتی است که انتشارات دنیای اقتصاد با جدیت به آنها می‌پردازد.
۳- دانشنامه بزرگ اقتصاد: اغتشاش مفهومی در مباحث اقتصادی، به‌ویژه اقتصاد سیاسی، فلسفه اقتصاد و مکاتب اقتصادی و ضرورت حل آن، انگیزه تدوین دانشنامه‌ای بزرگ را در انتشارات دنیای‌اقتصاد ایجاد کرد و از سه سال پیش مطالعات و تجهیز امکانات آن آغاز شد. در این مدت قریب ۶۰۰۰ مدخل اصلی و فرعی استخراج و چارچوب‌های نگارش دانشنامه تدوین شده است. این دانشنامه علاوه‌بر اینکه حاوی همه اطلاعات مندرج در دانشنامه‌های بزرگ جهان است، مدخل‌های اختصاصی پر شماری در باره اوضاع اقتصادی ایران، اقتصاددانان، کارشناسان و کارآفرینان ایرانی دارد. همچنین سیر تطور دانش اقتصادی در ایران و جدال‌های نظری و عملی در حوزه اقتصاد سیاسی در آن واکاوی شده است. شرح مدخل‌های این دانشنامه به‌گونه‌ای است که تصویری جامع از هر مفهوم و واژه و سیر شکل‌گیری و کاربست آن را ارائه می‌کند. عناصر بین‌رشته‌ای، همپوشانی‌های رشته‌های علوم انسانی و مواضعه‌ها و معارضه‌های بین این رشته‌های دانش از دیگر ویژگی‌های نوآورانه «دانشنامه بزرگ اقتصاد» است.