سنت و مدرنیته

محمدعابد جابری، سید محمد آل مهدی، جواد قربانی آتانی

ناشر : دنیای اقتصاد

قیمت : ۸۰,۰۰۰ ریال  

افزودن به سبد خرید

اضافه به علاقه مندی ها
  • درباره کتاب
  • درباره نویسنده
  • درباره ناشر
  • نظرات
معرفی کوتاه:
اندیشمندان و فلاسفه درباره مدرنیته سخن‌ها گفته­اند، برخی آن را انتقاد مداوم از سنت، نوخواهی و امروزگی و تازه شدن و خود نفی کردن دانسته­اند و گروهی آن را سامانه بخردانه جامعه و گونه­ای گسست تام از باورهای فرجام­شناسانه تلقی کرده­اند. مولف این کتاب می‌کوشد نشان دهد که مدرنیته گرچه تلاش برای کنار گذاشتن هرچه کهنه و نابخرادنه است، اما به­گونه­ای با سنت در ارتباط است. شاید بتوان گفت اندیشیدن درباره مدرنیته از گذر اندیشیدن درباره سنت بوده است یا به گفته یکی از اندیشمندان عرب «مدرنیته از گذر اندیشیدن درباره سنت، به خود اندیشیده است».
معرفی کتاب:
«سنت و مدرنیته» نوشته‌ی محمدعابد جابری (۱۹۳۶-۲۰۱۰) استاد فلسفه و اندیشه‌ی عربی-اسلامی در دانشکده ادبیات در رباط و از روشنفکران بنام معاصر جهان عرب است.
این کتاب شامل بحث‌ها و پژوهش‌هایی است که در زمان‌های دور از هم به موضوعات مختلف پرداخته‌اند اما همه‌ی آن‌ها حول یک محور اساسی می‌چرخد که همان روش و دیدگاه در پژوهش‌های مربوط به سنت است. و چون دارای وحدت موضوع هستند، بر اساس رابطه‌شان با موضوع مرتب شده‌اند. از این‌رو در بخش اول این کتاب مجموعه‌ای از پژوهش‌هایی آورده شده است که برخی از آن‌ها مستقیما به شکل نظری و تطبیقی به مسئله روش و دیدگاه پرداخته‌اند و برخی دیگر ضرورت پیوستن آگاهانه به اندیشه‌های جهانی معاصر برای استفاده از روش‌های مدرن و گشودگی بر دیدگاه‌های نو را مطرح می‌کنند. اما در بخش دوم، مطالعات مقطعی یا تطبیقی میدانی روش مورد نظر نویسنده آورده شده است ، برای هر بخش نیز مقدمه‌ای نوشته شده و در آن مضمون مطالعات هر بخش را مختصرا شرح داده شده است. در زمان انتشار این کتاب جابری دو کتاب دیگر با عنوان «برخی مشکلات فکری پرورشی ما» و «ما و میراث فلسفی‌مان» نوشته بود و این کتاب سومین کتاب از این مجموعه است.
در بخشی از کتاب می‌خوانیم:
از هر سو صدایی می‌شنوم که «پرداختن به سنت» را به‌ صور مختلف به چالش می‌کشد: «چرا این همه به سنت اهمیت داده می‌شود؟» آیا موضوع به واکنشی فکری مربوط است؟ برخی نیز از این فراتر رفته و آن را بیماری «روان‌رنجوری جمعی» قلمداد می‌کنند که پس از شکست سال ۱۹۶۷ گریبانگیر روشنفکران شده و آنان را واداشته است تا به عقب، به «سنت»، بازگردند. کسانی ‌که از این واقعیت شکوه می‌کنند بر این باورند: اهتمام به «سنت» و قضایای آن، ما را از توجه به «مدرنیته» و ضرورت‌های آن بازمی‌دارد.
۱- انتشارات دنیای‌اقتصاد، پاره‌ای از مجموعه مطبوعاتی-انتشاراتی شرکت دنیای‌اقتصاد تابان است و طبعا قرار است در قالب این مجموعه فعالیت کند. بنای کار روزنامه دنیای‌اقتصاد به عنوان پاره اصلی مجموعه شرکت دنیای‌اقتصاد تابان این بوده و هست که با تولید، گزینش و بازپروری خبرها و ارائه تحلیل‌ها، فعالان بازار را به دانش تحلیلی درباره کارکردهای بازار و چشم‌اندازها مسلح کند. مقدمه این کار، دسته‌بندی مخاطبان به سه گروه «فعالان اقتصادی، صاحب‌نظران اقتصادی و سیاست‌گذاران» و تعریف نسبت هریک از اجزای این مثلث با دو ضلع دیگر و ایضا نسبت این منظومه سه‌وجهی با جامعه بود. از درون همین مفهوم‌سازی‌ها و دسته‌بندی‌ها بود که واقعیتی مهم رخ نمایاند: در باره مفاهیم اقتصادی درک مشترک وجود ندارد و بسیاری از مناقشه‌ها میان سیاست‌گذاران و فعالان بازار به‌خاطر تعاریف متفاوت از مضامین مشترک است. روزنامه دنیای‌اقتصاد با توجه به همین موضوع کوشید به کمک صاحب‌نظران خود و استادان اقتصاد، بین سیاست‌گذاران و فعالان بازار پلی برقرار کند که این دو ضلع اصلی اقتصاد کشور، در زمینه مفاهیم بنیادی مانند منافع ملی، نظریه و عمل اقتصادی، مزایا و معایب انتخاب روش‌های متفاوت اقتصادی، نیروهای معطوف به رونق و رکود در اقتصاد و در نهایت روش‌های منطقی سیاست‌گذاری و بنگاهداری اقتصادی به زبانی کم‌وبیش مشترک دست یابند. آنچه در انتشارات دنیای‌اقتصاد انجام می‌شود بخش تکمیلی همین دسته‌بندی و مفهوم‌سازی است.
۲- کارویژه کتاب در میان انواع اقلام فرهنگی، طرح ایده‌های نو یا بازخوانی بدیع از ایده‌های موجود است. این نوآوری‌ها و بازخوانی‌ها از سطوح تخصصی آغاز می‌شود و اندک اندک به لایه‌های اجتماعی راه می‌یابد. مطابق این نظر، انتشارات دنیای‌اقتصاد برای این تاسیس شده که پاره‌ای مفاهیم اقتصادی موجود را که به صورت ناقص یا احیانا تحریف شده در ایران شیوع یافته‌اند، بازخوانی کند و مفاهیمی را که اساسا مطرح نشده‌اند وارد ادبیات اقتصادی کند. بنای کار انتشارات، خوانش اقتصاد و رشته‌های مرتبط با آن، در چارچوب اندیشه آزادی است؛ اما تاکید بر این خوانش مانع پرداختن به نحله‌های فکری دیگر نیست. در این میان، بازخوانی چپگرایی و نهادگرایی اقتصادی مورد اهتمام انتشارات دنیای اقتصاد است. چرا که فرض بر این است که جهان پس از قرن ۱۹ میلادی را با نادیده گرفتن جریان‌های سوسیالیستی و به‌ویژه مارکسیستی به درستی نمی‌توان فهمید و اگر امروزه به اندیشه‌های بزرگان این مکاتب، خاصه کارل مارکس و پیروانش توجه نشود، تبیین اقتصاد از منظر آزادیخواهی و بازار، از نقد محروم می‌شود و اندیشه‌ای که نقد نشود امکان شکوفایی نخواهد یافت.
به همین علت، پاره‌ای از آثاری که انتشارات دنیای‌اقتصاد منتشر کرده یا در دست انتشار دارد به لحاظ فکری با هم معارضه دارند؛ اما این معارضه مانع نشر آنها نشده است. زیرا فرض بنیادی در انتشارات این است که دانش، اساسا محصول طرح پرسش و نقادی پیوسته است و پرسش‌ها اگر آبشخورهای متفاوت و ترجیحا معارض داشته باشند، قدرت آنها برای واداشتن انسان به اندیشیدن، بیشتر خواهد بود. همچنین شماری کتاب در حوزه مدیریت در انتشارات دنیای اقتصاد چاپ شده که محور آنها آموزش اسلوب‌های مذاکره و ایجاد انگیزش در کارکنان و تقویت روحیه تفویض اختیار و نظایر اینهاست.
افزون بر این مباحث، سیاست و جامعه، ادبیات و هنر، فلسفه و دین، اسطوره و تاریخ، و ادبیات کودکان از جمله موضوعاتی است که انتشارات دنیای اقتصاد با جدیت به آنها می‌پردازد.
۳- دانشنامه بزرگ اقتصاد: اغتشاش مفهومی در مباحث اقتصادی، به‌ویژه اقتصاد سیاسی، فلسفه اقتصاد و مکاتب اقتصادی و ضرورت حل آن، انگیزه تدوین دانشنامه‌ای بزرگ را در انتشارات دنیای‌اقتصاد ایجاد کرد و از سه سال پیش مطالعات و تجهیز امکانات آن آغاز شد. در این مدت قریب ۶۰۰۰ مدخل اصلی و فرعی استخراج و چارچوب‌های نگارش دانشنامه تدوین شده است. این دانشنامه علاوه‌بر اینکه حاوی همه اطلاعات مندرج در دانشنامه‌های بزرگ جهان است، مدخل‌های اختصاصی پر شماری در باره اوضاع اقتصادی ایران، اقتصاددانان، کارشناسان و کارآفرینان ایرانی دارد. همچنین سیر تطور دانش اقتصادی در ایران و جدال‌های نظری و عملی در حوزه اقتصاد سیاسی در آن واکاوی شده است. شرح مدخل‌های این دانشنامه به‌گونه‌ای است که تصویری جامع از هر مفهوم و واژه و سیر شکل‌گیری و کاربست آن را ارائه می‌کند. عناصر بین‌رشته‌ای، همپوشانی‌های رشته‌های علوم انسانی و مواضعه‌ها و معارضه‌های بین این رشته‌های دانش از دیگر ویژگی‌های نوآورانه «دانشنامه بزرگ اقتصاد» است.
  • motamedim85 عا لی